Visa vĩnh trú là gì?

Định nghĩa đơn giản

Visa vĩnh trú (hay còn gọi là Visa vĩnh cửu) giống như tấm vé mở ra cánh cửa cư trú lâu dài dành cho người nước ngoài tại Nhật. Khi có visa này, bạn được phép sống ở Nhật trọn đời, muốn ở bao lâu tùy thích mà không cần phải lo lắng chuyện gia hạn visa định kỳ hay sợ bị đuổi về nước nếu lỡ mất việc.

Định nghĩa chuyên ngành

Trong luật nhập cư Nhật Bản, Visa vĩnh trú được gọi là Eijuuken (永住権 – えいじゅうけん). Đây là tư cách lưu trú cho phép người nước ngoài định cư vô thời hạn tại Nhật Bản mà vẫn giữ quốc tịch gốc của mình, không bị giới hạn về loại hình công việc hay số giờ làm việc.

Bản chất & Mục đích của thuật ngữ này

• Bản chất: Là sự công nhận của Chính phủ Nhật rằng bạn là một công dân tốt, đã sống đủ lâu, đóng thuế đủ nhiều và có khả năng tài chính ổn định để gắn bó lâu dài với đất nước họ.
• Mục đích:
  • Với người lao động: Mang lại sự ổn định tuyệt đối. Bạn không còn phụ thuộc vào công ty hay nghiệp đoàn để bảo lãnh visa nữa.
  • Với xã hội Nhật: Giữ chân nguồn nhân lực chất lượng cao đã hòa nhập tốt với văn hóa Nhật Bản.
• Khi nào bạn sẽ gặp: Thường là sau khoảng 7-10 năm sống và làm việc tại Nhật. Đây được coi là cái đích cuối cùng mà hầu hết các bạn Thực tập sinh sau khi chuyển đổi sang Kỹ năng đặc định hoặc Kỹ sư đều hướng tới.

Ví dụ minh họa về quyền lợi

Sự khác biệt khi có Visa vĩnh trú so với các visa lao động thông thường:

• Tự do thay đổi công việc: Bạn có thể làm bất cứ nghề gì (bán hàng, mở quán ăn, làm Youtuber,…) mà không bị giới hạn ngành nghề như khi đi Visa Thực tập sinh hay Kỹ năng đặc định.
• Vay tiền mua nhà: Ngân hàng Nhật thường chỉ cho người có vĩnh trú vay trả góp mua nhà lãi suất thấp trong 35 năm. Các visa khác rất khó vay hoặc lãi suất rất cao.
• Không lo gia hạn: Bạn không cần phải rồng rắn lên Cục xuất nhập cảnh (Nyukan) mỗi 1 hay 3 năm một lần để xin gia hạn visa nữa.
• Bảo lãnh người thân: Việc mời vợ/chồng, con cái sang Nhật sinh sống dễ dàng và thủ tục đơn giản hơn rất nhiều.

Một số thuật ngữ liên quan

Bạn cần phân biệt rõ Vĩnh trú với các khái niệm sau:

• Kika (Quy hóa/Nhập tịch): Khác với vĩnh trú (vẫn là người Việt Nam), Kika là bạn bỏ quốc tịch Việt Nam để trở thành người Nhật (mang hộ chiếu Nhật).
• Zairyu Card (Thẻ ngoại kiều): Khi có vĩnh trú, trên thẻ Zairyu của bạn mục thời hạn lưu trú sẽ ghi là “*****” (vô thời hạn).
• Tokutei Ginou (Kỹ năng đặc định): Visa lao động phổ biến hiện nay dành cho các bạn đã hết hạn thực tập sinh. Đây là “bước đệm” quan trọng để tích lũy số năm làm việc nhằm xin vĩnh trú sau này.
• Hoshonin (Người bảo lãnh): Khi nộp đơn xin vĩnh trú, bạn bắt buộc phải có một người Nhật hoặc người có vĩnh trú đứng ra làm người bảo lãnh.
• Nenkin (Bảo hiểm lương hưu): Một trong những điều kiện tiên quyết để xét vĩnh trú là bạn không được nợ hoặc đóng chậm Nenkin.

Một số lưu ý khác về Visa vĩnh trú

Đây là giấc mơ lớn, nhưng đường đi không hề trải hoa hồng, đặc biệt cần lưu ý:

• Không dành cho người mới: Thông thường, bạn cần sống ở Nhật liên tục 10 năm, trong đó có ít nhất 5 năm đi làm (có đóng thuế đầy đủ). Thời gian làm Thực tập sinh thường được tính vào 10 năm cư trú nhưng không được tính vào 5 năm đi làm (do tính chất là “thực tập”).
• Sự hà khắc của Cục Xuất nhập cảnh: Chỉ cần bạn chậm đóng thuế, chậm đóng Nenkin, hay vi phạm giao thông (kể cả đi xe đạp), hồ sơ xin vĩnh trú của bạn có thể bị đánh trượt ngay lập tức.
• Vẫn có thể bị tước: Dù gọi là “vĩnh trú”, nhưng nếu bạn phạm tội hình sự nghiêm trọng hoặc rời khỏi Nhật quá lâu mà không xin phép tái nhập cảnh (Re-entry permit), bạn vẫn bị tước visa và trục xuất như thường.
• Đừng nhầm với Nhập tịch: Nhiều bạn nghĩ có vĩnh trú là thành người Nhật. Không phải nhé, bạn vẫn là công dân Việt Nam, vẫn dùng hộ chiếu Việt Nam và không có quyền bầu cử tại Nhật.