Hoàn thuế là gì?
Định nghĩa đơn giản
Hoàn thuế là việc cơ quan thuế trả lại cho bạn số tiền thuế mà bạn đã đóng thừa trong một năm. Hãy tưởng tượng hàng tháng công ty trừ tạm một khoản thuế từ lương của bạn. Đến cuối năm, khi tính toán lại dựa trên các khoản giảm trừ (như nuôi bố mẹ, vợ con…), nếu số tiền bạn đã đóng nhiều hơn số tiền thực tế phải đóng, chính phủ sẽ “thối lại” phần tiền thừa đó cho bạn.
Định nghĩa chuyên ngành
Trong tiếng Nhật, hoàn thuế được gọi là Kanpu (還付 – かんぷ). Đối với thực tập sinh, có 2 loại hoàn thuế chính:
- Hoàn thuế thu nhập cá nhân: Thông qua thủ tục Điều chỉnh thuế cuối năm (Nenmatsu Chosei), thường công ty mà bạn đang làm việc sẽ giúp bạn làm luôn phần này.
- Hoàn thuế Nenkin: Nhận lại 20.42% số tiền thuế bị khấu trừ từ khoản tiền Nenkin một cục sau khi về nước, thường đây còn gọi là Nenkin lần 2.
Bản chất & Mục đích của thuật ngữ này
- Bản chất: Là sự công bằng trong nghĩa vụ thuế dựa trên nguyên tắc là “thu đúng, thu đủ”. Nếu hoàn cảnh gia đình bạn khó khăn (phải nuôi dưỡng nhiều người), năng lực đóng thuế của bạn giảm đi, thì nhà nước sẽ trả lại phần tiền đã thu trước đó.
- Mục đích: Đảm bảo quyền lợi hợp pháp của người lao động. Đây là khoản tiền “tiết kiệm” thụ động mà nhiều bạn không biết để lấy lại.
- Khi nào bạn sẽ gặp:
- Tháng 12 hàng năm: Khi nhận lương tháng 12 thường sẽ thấy cộng thêm một khoản tiền nếu làm thủ tục điều chỉnh thuế cuối năm (Nenmatsu Chosei – 年末調整) thành công.
- Sau khi về nước: Khi làm thủ tục nhận tiền Nenkin lần 2.
Ví dụ minh họa các trường hợp được Hoàn thuế
- Trường hợp 1 (Cuối năm tại Nhật): Bạn A độc thân, bị trừ 30.000 Yên thuế thu nhập cả năm. Bạn B cũng lương y hệt, nhưng có giấy chuyển tiền về nuôi bố mẹ ở Việt Nam. ➜ Cuối năm, công ty làm thủ tục, Bạn B được Sở thuế trả lại (Hoàn thuế) gần như toàn bộ 30.000 Yên đó vào lương. Bạn A thì không.
- Trường hợp 2 (Khi về nước): Bạn nhận được cục tiền Nenkin là 60 triệu VNĐ (đã bị Nhật trừ 20% thuế thu nhập, thực tế khoản này là 75 triệu). ➜ Bạn làm thủ tục “Hoàn thuế Nenkin”, Sở thuế sẽ trả nốt 15 triệu (20% còn lại) cho bạn.
Một số thuật ngữ liên quan
Muốn lấy tiền về thì phải biết gọi tên các loại giấy tờ này:
- Kanpu-kin (Tiền hoàn thuế): Số tiền bạn nhận lại được sau khi làm thủ tục.
- Nenmatsu Chosei (Điều chỉnh thuế cuối năm): Thủ tục công ty làm giúp bạn vào tháng 12 để nhận hoàn thuế.
- Kakutei Shinkoku (Kê khai thuế): Nếu lỡ quên làm đợt tháng 12, bạn phải tự ra sở thuế làm thủ tục này vào tháng 2-3 năm sau để đòi tiền.
- Nozei Kanrinin (Người đại diện nộp thuế): Người ở lại Nhật (bạn bè/dịch vụ) giúp bạn làm thủ tục lấy lại tiền thuế Nenkin sau khi bạn đã về Việt Nam.
- Gensen Choshu Hyo (Phiếu khấu trừ thuế): Tờ giấy “thần thánh” tổng kết số tiền thuế bạn đã đóng. Mất tờ này là rất khó hoàn thuế.
Một số lưu ý quan trọng về Hoàn thuế
Tiền của mình thì mình phải giữ, nhưng cần nhớ kỹ:
- Giấy chuyển tiền phải giữ lại: Để được hoàn thuế do nuôi người thân, bạn bắt buộc phải chuyển tiền qua ngân hàng hoặc dịch vụ kiều hối (DCOM, SBI…) về Việt Nam và giữ lại hóa đơn hoặc Phiếu chuyển tiền để làm thủ tục. Cho nên nếu bạn gửi cầm tiền mặt về sẽ KHÔNG được tính.
- Thời hạn truy thu: Bạn có thể xin hoàn thuế cho 5 năm gần nhất. Nếu các năm trước bạn quên làm, năm nay vẫn có thể ra sở thuế làm bù (Kakutei Shinkoku) để lấy lại tiền.
- Cẩn thận với Hoàn thuế Nenkin: Khoản tiền Nenkin lấy lần 1 (80%) thì dễ, nhưng khoản hoàn thuế Nenkin lần 2 (20%) thì phức tạp hơn vì bạn đã không còn ở Nhật. Thường các bạn sẽ bạn bè người thân tại Nhật hoặc các công ty dịch vụ uy tín tại Nhật làm giúp .
- Không khai khống: Tuyệt đối không mượn thông tin người lạ để khai làm người phụ thuộc. Nếu bị Cục thuế phát hiện, bạn sẽ bị truy thu, phạt tiền nặng và ảnh hưởng xấu đến hồ sơ xin visa sau này.