Tổng thu nhập (Gakumen) là gì?
Định nghĩa đơn giản
Tổng thu nhập (hay còn gọi là Lương thô) là toàn bộ số tiền mà công ty chi trả cho sức lao động của bạn trong một tháng. Nó bao gồm tất cả các khoản cộng lại: Lương cơ bản + Tiền tăng ca + Các loại phụ cấp. Hiểu nôm na, đây là con số “hoành tráng” nhất trên bảng lương trước khi bị “cắt xén” bởi thuế và bảo hiểm.
Định nghĩa chuyên ngành
Trong kế toán tiền lương Nhật Bản, Tổng thu nhập được gọi là Soshikyugaku (総支給額 – そうしきゅうがく) hoặc đôi khi gọi dân dã là Gakumen (額面). Đây là căn cứ quan trọng để tính toán mức đóng Bảo hiểm xã hội và Thuế thu nhập cá nhân của người lao động.
Bản chất & Mục đích của thuật ngữ này
- Bản chất: Là giá trị sức lao động của bạn trên giấy tờ. Nó thể hiện tổng chi phí lương mà doanh nghiệp bỏ ra cho bạn, nhưng không phải là số tiền bạn cầm về tiêu xài.
- Mục đích:
- Cơ sở tính thuế: Chính phủ Nhật dựa vào con số này để tính xem bạn phải đóng bao nhiêu thuế và bảo hiểm. Tổng thu nhập càng cao, mức đóng góp càng lớn.
- Đánh giá năng lực tài chính: Khi bạn muốn mua trả góp điện thoại, đăng ký thẻ tín dụng hay bảo lãnh người thân, người ta sẽ nhìn vào con số Tổng thu nhập này để xét duyệt.
- Khi nào bạn sẽ gặp:
- Khi xem thông tin tuyển dụng (Job posting): Các công ty thường ghi mức lương này để thu hút ứng viên (Ví dụ: 180.000 Yên/tháng).
- Cột đầu tiên trong phiếu lương hàng tháng của bạn.
Ví dụ minh họa
Để bạn không bị nhầm lẫn, hãy xem phép tính sau:
- Lương cơ bản: 160.000 Yên
- Tiền tăng ca (20h): 25.000 Yên
- Phụ cấp đi lại: 5.000 Yên
- Phụ cấp chuyên cần: 5.000 Yên ➜ TỔNG THU NHẬP (A): 195.000 Yên (Đây là con số chúng ta đang nói tới).
Tuy nhiên, sau đó bạn bị trừ:
- Thuế + Bảo hiểm + Tiền nhà (B): 45.000 Yên
➜ TIỀN VỀ TAY (A – B): 150.000 Yên.
Một số thuật ngữ liên quan
Đừng để các con số làm hoa mắt, hãy phân biệt rõ các điểm này:
- Sashihiki Shikyuugaku (Lương thực lĩnh): Số tiền thực tế chuyển vào thẻ ATM mỗi tháng mà bạn có thể sử dụng chi tiêu cho các khoản sinh trong cuộc sống tại Nhật.
- Kihonkyu (Lương cơ bản): Chỉ là một phần trong Tổng thu nhập (chưa tính tăng ca, phụ cấp) thường được tính dựa trên lương theo giờ.
- Kojo (Khấu trừ): Các khoản bị trừ đi từ Tổng thu nhập như là thuế, bảo hiểm,…
- Gakumen (Lương mặt bằng): Từ lóng thường dùng để chỉ Tổng thu nhập (số tiền in trên mặt giấy, lương trên giấy tờ).
- Nenshu (Thu nhập năm): Tổng thu nhập của 12 tháng cộng lại (thường dùng khi khai thuế).
Một số lưu ý khác về Tổng thu nhập
Đây là phần quan trọng nhất để tránh bị rối khi sang Nhật:
- Đừng tin hoàn toàn vào quảng cáo: Trong các tin tuyển dụng thường ghi “Lương 35 – 40 triệu đồng”, đó có thể là Tổng thu nhập (đã tính cả dự kiến tăng ca). Bạn hãy hỏi thật kỹ xem cách họ tính lương chính xác là như thế nào để phân biệt giữa các con số nha.
- Lương về tay sẽ thấp hơn: Số tiền thực tế bạn nhận được sau khi khấu trừ các chi phí (thuế, bảo hiểm,…) sẽ thấp hơn khoảng 5-7 triệu đồng (tương đương 3-4 man yên).
- Lương cao cũng sẽ có đánh đổi: Tổng thu nhập cao thì sướng thật, nhưng đồng nghĩa với việc sang năm sau Thuế thị dân (Juminzei) và Bảo hiểm của bạn cũng sẽ tăng vọt theo.
- Dùng để đàm phán: Một tip nhỏ là sau này khi bạn hết hạn thực tập sinh và muốn chuyển sang visa Kỹ năng đặc định, bạn có thể dùng con số Tổng thu nhập này để đàm phán lương với công ty mới đó.